VIBE CODING SÖZLÜĞÜ

Vibe coding dünyasının temel terimleri: Agent, Skill, MCP, Checkpoint, Audit.

ARA

Agent

Otonom hareket edebilen, araçlar kullanabilen yapay zeka birimi.

DETAYLAR +
TANIM

Bir AI Agent, kullanıcının komutlarını alır, araçları çağırır ve sonuçları sentezler.

ÖRNEK

Claude Code, Cursor Agent Mode

NEREDE GEÇER

Editör agent modu, CLI agent, MCP tool calling

Skill

Bir Agent'ın yapabildiği spesifik eylem veya fonksiyon.

DETAYLAR +
TANIM

Skill, bir Agent'ın çalıştırabildiği atomik bir eylemdir. Genelde dosya veya komutla bağlıdır.

ÖRNEK

'git commit' skill, 'refactor' skill

NEREDE GEÇER

Agent runtime, MCP server, plugin sistemi

MCP

AI modelleri ve araçlar arası standart iletişim protokolü.

DETAYLAR +
TANIM

Model Context Protocol: AI modellerinin araçlarla konuştuğu standart JSON-RPC protokolü.

ÖRNEK

filesystem MCP, github MCP

NEREDE GEÇER

Claude Desktop, Cursor, IDE eklentileri

Checkpoint

Kodun stabil ve çalışan bir versiyonunun kaydedildiği an.

DETAYLAR +
TANIM

Checkpoint, bir çalışma anının dondurulmuş halidir. AI agent'ları geri dönmek için kullanır.

ÖRNEK

git commit, snapshot, restore point

NEREDE GEÇER

VCS commit, AI eval, undo/redo

Audit

AI kodunun insan tarafından sistematik olarak gözden geçirilmesi.

DETAYLAR +
TANIM

AI ürettiği kodun kalite, güvenlik ve standartlara uygunluğunun insan tarafından kontrol edilmesidir.

ÖRNEK

PR review, security audit, compliance check

NEREDE GEÇER

CI/CD, code review, governance

PRD

Agent'ın ne inşa edeceğini anladığı ana kaynak doküman.

DETAYLAR +
TANIM

Product Requirements Document: projenin kapsamını, özelliklerini ve sınırlarını belirten manifesto. Agent her karmaşık kararda bu dökümana döner.

ÖRNEK

PRD.md, requirements specification

NEREDE GEÇER

Proje başlangıcı, task planning, agent context

Prompt Engineering

AI modellerine istenen çıktıyı aldırmak için girdi metnini optimize etme sanatı.

DETAYLAR +
TANIM

LLM'e verilen komutun (prompt) yapılandırılması, rol tanımı, bağlam ve örneklerle zenginleştirilerek daha doğru ve tutarlı çıktı alınması süreci.

ÖRNEK

System prompt + task + constraints + output format

NEREDE GEÇER

Her AI etkileşimi, agent instructions, IDE promptları

Context Window

AI modelinin tek seferde işleyebildiği maksimum token miktarı.

DETAYLAR +
TANIM

Bir LLM'in girdi olarak kabul edebildiği token sayısıdır. Aşıldığında model en eski mesajları unutur (context loss). Agent oturumlarında kritiktir.

ÖRNEK

100K token (Claude 3.5 Sonnet), 200K token (GPT-4)

NEREDE GEÇER

Agent sessions, chat memory, file processing

Hallüsinasyon

AI modelinin gerçeğe uymayan veya hayal ürünü bilgiler üretmesi.

DETAYLAR +
TANIM

LLM'in var olmayan bir fonksiyonu, API'yi veya gerçeği sanki varmış gibi sunmasıdır. Agent bağlamında yanlış dosya yolu, hayali metod adlarıyla kendini gösterir.

ÖRNEK

var olmayan bir npm paketini önermek

NEREDE GEÇER

Kod üretimi, dokümantasyon, hata ayıklama senaryoları